بن‌بست سیاسی در سرزمین‌های اشغالی؛ نتانیاهو به دنبال خرید زمان است
اخبار سیاسی پایشگر-انتخابات پارلمانی رژیم صهیونیستی بدون دستیابی هیچ‌یک از دو بلوک به اکثریت پایان یافت؛ نتیجه‌ای که بن‌بست سیاسی را تشدید و تشکیل کابینه جدید را دشوارتر کرده است.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی پایشگر، انتخابات پارلمانی رژیم صهیونیستی نه‌تنها نتوانست به بحران سیاسی این رژیم پایان دهد، بلکه نتیجه آن از عمیق‌تر شدن شکاف‌های داخلی و دشوارتر شدن تشکیل کابینه حکایت دارد. هیچ‌یک از دو بلوک اصلی نتوانسته‌اند اکثریت ۶۱ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی کنست را به دست آورند؛ وضعیتی که رژیم صهیونیستی را بار دیگر در آستانه هفته‌ها و حتی ماه‌ها بلاتکلیفی سیاسی قرار داده است.
این نتیجه را نمی‌توان صرفاً یک اختلاف معمول پارلمانی یا رقابت میان احزاب برای تصاحب قدرت دانست. بن‌بست کنونی نشانه‌ای از فرسایش انسجام سیاسی در ساختار حکمرانی رژیم صهیونیستی است؛ ساختاری که در سال‌های اخیر زیر فشار بحران‌های امنیتی، شکست‌های راهبردی، اختلافات ایدئولوژیک و نارضایتی اجتماعی با چالش‌های کم‌سابقه‌ای مواجه شده است.
در چنین شرایطی، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیری که سال‌ها سیاست اسرائیل را حول محور شخص خود سازمان داده، با یکی از دشوارترین مقاطع حیات سیاسی‌اش روبه‌روست. اگرچه او همچنان از مزیت حضور در جایگاه نخست‌وزیر موقت برخوردار است، اما نتایج انتخابات نشان می‌دهد که حتی حفظ قدرت نیز برای او به مسئله‌ای پیچیده و پرهزینه تبدیل شده است.
چهار سناریو برای خروج از بن‌بست؛ هیچ‌کدام آسان نیست
بر اساس گزارش سی‌ان‌ان، چهار سناریوی اصلی برای تشکیل کابینه جدید در سرزمین‌های اشغالی مطرح است؛ سناریوهایی که هرکدام با موانع سیاسی و ایدئولوژیک جدی روبه‌رو هستند.
نخستین گزینه، تشکیل کابینه از سوی جریان مخالف نتانیاهو است. این بلوک به رهبری گادی آیزنکوت، برای رسیدن به اکثریت پارلمانی به همکاری احزاب عربی نیاز دارد. با این حال، احزاب راست‌گرای حاضر در این ائتلاف، از جمله جریان‌های نزدیک به نفتالی بنت و آویگدور لیبرمن، با مشارکت احزاب عربی در دولت مخالفت می‌کنند.
این تناقض، یکی از مهم‌ترین نشانه‌های بحران در اردوگاه مخالفان نتانیاهو است. احزابی که در مخالفت با نخست‌وزیر فعلی اشتراک نظر دارند، درباره شکل و ترکیب دولت جایگزین حتی قادر به توافق نیستند. به عبارت دیگر، مخالفت با نتانیاهو لزوماً به معنای برخورداری از یک برنامه سیاسی مشترک نیست.
تجربه دولت ائتلافی سال ۲۰۲۱ نیز نشان داد که همکاری احزاب عربی و یهودی برای کنار زدن نتانیاهو، بدون برخورداری از توافقی پایدار و عمیق، الزاماً به ثبات سیاسی منجر نمی‌شود. آن دولت پس از حدود یک سال فروپاشید.
سناریوی دوم، تشکیل دولت وحدت ملی با مشارکت حزب لیکود و بخشی از مخالفان است. چنین دولتی ممکن است از نظر عددی راهی برای عبور از بن‌بست باشد، اما اختلافات عمیق میان احزاب، به‌ویژه درباره آینده سیاسی نتانیاهو و ادامه حضور جریان‌های افراطی در قدرت، مانع اصلی آن است.
گزارش سی‌ان‌ان می‌گوید نتانیاهو احتمالاً حاضر است از ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت داخلی و چهره افراطی کابینه، فاصله بگیرد، اما تمایلی به کنار گذاشتن بتسلئیل اسموتریچ، وزیر دارایی و احزاب مذهبی افراطی ندارد. در مقابل، آیزنکوت نیز تاکنون صریحا مخالفت خود را با حضور در دولتی به رهبری نتانیاهو اعلام کرده است.
این وضعیت نشان می‌دهد که حتی تشکیل یک دولت فراگیر نیز نمی‌تواند به‌سادگی اختلافات بنیادین دساختار سیاسی اسرائیل را برطرف کند.
به دنبال خرید زمان است
سناریوی سوم، تلاش نتانیاهو برای جذب نمایندگان جداشده از احزاب مخالف است. اما با توجه به مخالفت اعلام‌شده رهبران اصلی اردوگاه رقیب و فاصله هشت‌کرسی بلوک نتانیاهو تا اکثریت پارلمانی، تحقق این گزینه نیز دشوار به نظر می‌رسد.
در واقع، نتانیاهو با محدود شدن گزینه‌های ائتلاف‌سازی، بیش از هر چیز به زمان نیاز دارد. او در مقام نخست‌وزیر موقت همچنان از امکان اداره امور دولت برخوردار است و می‌تواند از فرایند طولانی تشکیل کابینه برای حفظ موقعیت سیاسی خود استفاده کند.
بر اساس سازوکار سیاسی رژیم صهیونیستی، رئیس‌این رژیم پس از مشورت با رهبران احزاب راه‌یافته به کنست، یکی از نامزدها را مأمور تشکیل کابینه می‌کند. نامزد نخست ۲۸ روز فرصت دارد و در صورت نیاز می‌تواند ۱۴ روز دیگر نیز مهلت بگیرد. اگر موفق نشود، مسیر برای معرفی نامزدهای بعدی باز خواهد شد.
اما اگر هیچ‌یک از این تلاش‌ها به تشکیل دولت منجر نشود، انتخابات مجدد در دستور کار قرار می‌گیرد؛ سناریویی که می‌تواند بحران سیاسی را تا ماه‌های آینده ادامه دهد.
انتخابات مجدد؛ کابوس فرسایش سیاسی اسرائیل
چهارمین سناریو، برگزاری انتخابات مجدد است؛ گزینه‌ای که به‌گفته سی‌ان‌ان، احتمال آن جدی است. در صورت تحقق این سناریو، اسرائیلی‌ها باید برای هفتمین انتخابات پارلمانی در فاصله هشت سال آماده شوند.
تکرار انتخابات در چنین فاصله کوتاهی، صرفاً به معنای ناتوانی احزاب در توافق بر سر تقسیم قدرت نیست؛ بلکه نشان‌دهنده اختلال در سازوکار تولید ثبات سیاسی در رژیم صهیونیستی است.
رژیمی که همواره تلاش کرده تصویری از قدرت، انسجام و برتری نهادی از خود ارائه دهد، اکنون حتی در تشکیل یک دولت باثبات نیز با مشکل مواجه است. این وضعیت در کنار اختلافات داخلی بر سر آینده نتانیاهو، جایگاه احزاب مذهبی، نقش احزاب عربی و سیاست‌های جریان‌های افراطی، شکاف‌های عمیق در جامعه و ساختار سیاسی اسرائیل را آشکار می‌کند.
البته نتانیاهو ممکن است از طولانی شدن روند تشکیل دولت سود ببرد. اگر آیزنکوت در تشکیل کابینه ناکام بماند، فرصت بیشتری برای بازگشت نتانیاهو به مرکز معادلات سیاسی فراهم خواهد شد. حتی شکست تلاش‌های بعدی و برگزاری انتخابات مجدد نیز می‌تواند حضور او در مقام نخست‌وزیر موقت را برای مدتی طولانی‌تر تمدید کند.
با این حال، باقی ماندن در قدرت به معنای خروج از بحران نیست. نتانیاهو ممکن است همچنان نخست‌وزیر موقت باشد، اما این موقعیت نمی‌تواند شکست در تشکیل یک ائتلاف پایدار یا بحران مشروعیت سیاسی ناشی از تکرار انتخابات را جبران کند.
بحران نتانیاهو فراتر از سرنوشت یک نخست‌وزیر است
نکته مهم در تحولات اخیر این است که بحران سیاسی اسرائیل را نباید صرفاً به رقابت میان نتانیاهو و آیزنکوت تقلیل داد. مسئله اصلی، ساختاری است که در آن اختلافات سیاسی، شکاف‌های اجتماعی و تعارض منافع احزاب به مانعی جدی برای تشکیل دولت تبدیل شده است.
حتی اگر نتانیاهو از قدرت کنار برود و فرد دیگری جایگزین او شود، لزوماً مشکلات راهبردی رژیم صهیونیستی پایان نخواهد یافت. اختلاف بر سر سیاست‌های امنیتی، آینده فلسطین، رابطه با احزاب عربی، جایگاه جریان‌های افراطی و نحوه مواجهه با تحولات منطقه‌ای، مسائلی نیستند که صرفاً با تغییر نخست‌وزیر حل شوند.
در نهایت، انتخابات اخیر یک واقعیت مهم را آشکار کرده است: نتانیاهو، حتی اگر بتواند از این بن‌بست عبور کند، دیگر نمی‌تواند به‌سادگی ادعا کند که ساختار سیاسی اسرائیل از انسجام و ثبات برخوردار است. مسئله فقط آینده سیاسی یک نخست‌وزیر نیست؛ مسئله، بحرانی است که از سطح رقابت‌های انتخاباتی فراتر رفته و به یکی از چالش‌های جدی ساختار حکمرانی رژیم صهیونیستی تبدیل شده است.
دیدگاه ها بسته هستند.