پایشگر
شماره خبر : 238586
تاریخ انتشار : 2026/08/07
پایشگر

خزر از دست رفت؟!

خزر از دست رفت؟!

یادداشت و تحلیل پایشگر: حسن فتحی
اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امورخارجه گفته که لایحه کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر برای تصویب به مجلس ارسال شده و یک فوریت آن هم تایید شده است.
این لایحه که در سال 1397در زمان ریاست جمهوری حسن روحانی به امضای پنج کشورحاشیه دریای خزر رسیده برای تایید نهایی باید در مجلس این کشورها تصویب شود.
گفته می شود سهم ایران در این دریا به 11 درصد کاهش یافته و از بندر آستارا تا بندر حسینقلی را شامل می شود.
به این ترتیب آنچه قبلا گفته می شد سهم ایران در خزر 50درصد است صحت نداشته و فقط به 11 درصد کاهش پیدا کرده است.
حال با توجه به سهم 11 درصدی ایران این سوال مطرح است که آیا در حق ایران اجحاف شده و یا این که سهم جمهوری اسلامی واقعا همان 11درصد است؟
تاریخ نشان داده که بزرگترین و خطرناک ترین دشمن ایران در تمامی این سال ها روسیه و روس ها بوده اند. زیرا از زمانی که پتر کبیر تزار معروف روسیه فرمان دستیابی این کشور را به آب های آزاد داد آنها شروع به پیشروی و اشغال سرزمین های همسایه کردند که در این رابطه روس ها اراضی سرزمین ایران را با جنگ و قراردادهای تحمیلی به اشغال خود در آورده و از ایران جدا کردند.
روس ها ماورای خزر و قفقاز را با پیمان های گلستان و ترکمن چای و آسیای میانه را هم بر اساس پیمان آخال از خاک ایران جدا و تجزیه کردند که مرزهای کنونی در شمال کشور مولود همان جنگ ها و اشغالگری هاست.
با پیروزی انقلاب کمونیستی 1917در روسیه و سقوط تزارها باتوجه به شعارهای انقلابیون روس،این ذهنیت به وجود آمده بود که شوروی رابطه خود را با تهران ترمیم خواهد کرد ولی توافق نامه های سال های 1921 و 1940 و دخالت های کمونیست ها در ایران نشان داد که در به همان پاشنه می چرخد.
با فروپاشی شوروی ،همسایه های ایران در خزر به چهار کشور افزایش یافت.
در این شرایط کشورهای قزاقستان،ترکمنستان،جمهوری آذربایجان و روسیه هریک می خواستند از نفت و گاز این دریا به نفع خود بهره برداری کنند.
از همان زمان مساله سهم کشورهای حاشیه خزر مطرح بوده و در ایران هم این ذهنیت به وجود آمده بود که سهم ایران 50درصد است و یا لااقل باید 20 درصد باشد ولی امروزه مشخص شده که قرار است فقط 11درصد به ایران برسد.
در این سال ها دیگر کشورهای حاشیه خزر با استخراج نفت و گاز به نوایی رسیده اند ولی جمهوری اسلامی نه از تکنولوژی استخراج و حفاری در دریای خزر برخوردار بوده و نه این که در منطقه در نظر گرفته شده برای ایران ،استخراج و حفاری از نظر اقتصادی مقرون به صرفه است به همین دلیل تهران صرفا به نظاره دیگران نشسته است.
با تصویب این کنوانسیون در مجلس،به خوابی که مسکو و دوستانش برای تهران دیده اند رسمیت بخشیده و جمهوری اسلامی فقط 11درصد از دریای خزر را در اختیار خواهد گرفت.
درسال های اخیر چندین قرارداد با روسیه و چین به امضا رسیده که محرمانه مانده اند یعنی درباره آنها به مردم اطلاع رسانی نشده گویا مردم نامحرم هستند.
آیا کنوانسیون حقوقی خزر هم چیزی مثل پیمان گلستان و ترکمن چای یا آخال است؟
ـآیا باید فریب توجیه ها و لفاظی های سیاسیون را بخوریم و به 11درصد بی حاصل دلخوش باشیم؟
اصولا به چه دلیل حال که ماه هاست مجلس تعطیل بوده و کشور در حالت جنگی به سر می برد دولت چنین شتابزده بر تصویب کنوانسیون خزر اصرار می ورزد؟
آیا کاسه ای زیر نیم کاسه است؟چرا واقعیت ها را از مردم پنهان می کنند؟
آیا باید با خزر خداحافظی کنیم.همان گونه که دراین سال ها با خیلی چیزها، ناخواسته خداحافظی کردیم؟
کجایند آنهایی که برای تنگه هرمز سینه چاک می کنند؟سکوت پایداری چی ها و جنگ طلبان برای چیست؟ مگردریای خزر بخشی از ایران نیست که درباره آن این چنین بی تفاوت شده اند؟
چه تفاوتی بین پوتین و ترامپ است؟
به قول شاعر چو دزدی با چراغ آید گزیده تر برد کالا.