رقابت دبیرکلی سازمان ملل در پیچ حساس؛ گرینسپن جلوتر از رقبا
اخبار سیاسی پایشگر-در ششمین رأی‌گیری محرمانه شورای امنیت سازمان ملل، رِبکا گرینسپن، معاون رئیس‌جمهور سابق کاستاریکا، با اختلافی اندک صدرنشین شد؛ هرچند هیچ نامزدی نتوانست از سد مخالفت‌های اعضای دارای حق وتو عبور کند و پرونده انتخاب دهمین دبیرکل همچنان باز مانده است.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی پایشگر، نتایج رأی‌گیری مذکور در روز جمعه در شورای امنیت نشان می‌دهد که تمامی نامزدها دست‌کم ۲ رأی مخالف از سوی پنج عضو دائمی — روسیه، چین، آمریکا، فرانسه و انگلیس — دریافت کرده‌اند. همین موضوع، به گفته دیپلمات‌ها، راه را برای ورود چهره‌های تازه به این رقابت باز کرده است.
شورای امنیت برای انتخاب جانشین آنتونیو گوترش در دبیر کلی سازمان ملل، که ۳۱ دسامبر از سمت خود کنار می‌رود، کمتر از سه ماه فرصت دارد. طبق قواعد، یک نامزد برای دریافت توصیه شورا باید دست‌کم ۹ رأی مثبت از ۱۵ عضو را کسب کند و هیچ‌یک از پنج عضو دائمی نیز به او رأی مخالف ندهد.
این دور از رأی‌گیری از این جهت تعیین‌کننده توصیف می‌شود که برای نخستین بار برگه‌های رأی رنگی به کار رفت تا مشخص شود آیا یکی از اعضای دارای حق وتو با نامزدی مخالفت کرده است یا نه.
به گزارش خبرگزاری رویترز طبق اعلام منابع آگاه، گرینسپن ۷۰ ساله ۹ رأی موافق، پنج رأی مخالف و یک رأی بدون نظر گرفت و ۲ رأی مخالف او از سوی اعضای دائمی شورا بود. کارولین رودریگز-بیرکت، سفیر گویان، هشت رأی موافق، شش رأی مخالف و یک رأی بدون نظر به دست آورد که ۲ رأی مخالف او نیز از جانب اعضای دائمی بود. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، نتیجه‌ای نزدیک به رودریگز-بیرکت گرفت، با این تفاوت که یک عضو دائمی کمتر از او حمایت کرد.
چهار نامزد دیگر نیز در این رقابت حضور دارند، اما آرای مخالف آن‌ها بیشتر از آرای موافقشان بوده است؛ نشانه‌ای از افت اقبال به آن‌ها. در همین حال، دیپلمات‌ها از احتمال ورود وزیران خارجه فعلی و پیشین و نیز رهبران برخی کشورها به این رقابت خبر می‌دهند؛ نامزدهایی که برای جلب نظر شورایی دوقطبی، فرصتی کوتاه و چالشی دشوار پیش رو دارند.
مایک والتز، نماینده آمریکا در سازمان ملل، درباره ورود نامزدهای تازه گفت: «اگر کشورها بخواهند نامزدهای بیشتری معرفی کنند، این قطعاً در چارچوب حقوق حاکمیتی آن‌هاست.»
گرینسپن در پنج نظرسنجی اخیر، در چهار مورد پیشتاز بوده و تنها در نظرسنجی ماه اوت بود که سفیر گویان جای او را در صدر گرفت. او در گفت‌وگویی، احتمال وتوی خود را بعید ندانست و تأکید کرد که چنین مانعی تنها آغاز مذاکرات است؛ چراکه در رقابت‌های گذشته نیز نامزدهای پیروز توانسته‌اند بر مخالفت‌های مشابه غلبه کنند. به گفته او: «رقابت هنوز تمام نشده و باید به تلاش ادامه دهیم.»
این اقتصاددان کاستاریکایی همچنین سازمان ملل را بیش از حد محافظه‌کار در برابر ریسک توصیف کرد و گفت دبیرکل بعدی باید آماده پذیرش هزینه شکست‌های دیپلماتیک باشد. او خواستار کاهش پست‌های ارشد، مهار بوروکراسی و پایان دادن به کارهای موازی آژانس‌ها شد و هشدار داد صرفه‌جویی صرف، نهادی را که با کمبود منابع و افت نفوذ سیاسی دست‌وپنجه نرم می‌کند، احیا نخواهد کرد.
دبیرکل آینده سازمان ملل با انبوهی از بحران‌ها روبه‌روست؛ از چندین جنگ جاری و کاهش کمک‌های مالی آمریکا گرفته تا افت اهمیت سیاسی این نهاد ۱۹۳ عضوی در شرایطی که واشنگتن از ده‌ها آژانس وابسته به آن خارج شده است.
گفتنی است در بیش از ۸۰ سال تاریخ سازمان ملل، تاکنون هیچ زنی به دبیرکلی این سازمان نرسیده است.