چرا پاکستان میانجیگری می کند؟!
یادداشت و تحلیل پایشگر: حسن فتحی- این سوال مطرح است که چرا پاکستان سفت و سخت به میاجیگری میان واشنگتن و تهران پرداخته و در تلاش است به هر طریق ممکن صلح و آرامش را میان جمهوری اسلامی با آمریکا خصوصا کشورهای عرب حاشیه جنوبی خلیج فارس برقرار شود؟
نکته مهم این است که پاکستان هم درداخل هم باهمسایگانش در هند و افغانستان مشکل داشته و در نوعی جنگ خاموش به سرمی برد.
پاکستان سال ها درحاشیه قرارداشته ومعمولا نقش میانجی را در این ارتباط عمان و قطر وگاهی هم ترکیه عهده دار بودند اما به یکباره سروکله پاکستان پیدا شده واز طریق مقامات سیاسی ونظامی خود قدم به میدان گذارده ودر تلاش است به تنش زدایی دامن بزند.
پاکستان در سال های اخیرهیچ گاه متحدی برای تهران نبوده وحتی تهران واسلام آباد بارها برسر فعالیت گروه های معارض در شرق کشور با هم مشکل داشته و به انتقاد از هم پرداخته بودند.
حتی این دوکشور درسال ۱۴۰۲ به درگیری محدودی پرداختند که حمله موشکی پاکستان به7 هدف در بلوچستان ایران از آن جمله بود.
با توجه به این سوابق ،میانجیگری اسلام آباد تعجب برانگیز بود ولی واقعیتی که در پس پرده وجود دارد به رابطه اسلام آباد با ریاض و تهران باز می گردد.
پاکستان تنها کشور مسلمان است که دارای سلاح هسته ای است.
زمانی که این کشور به سلاح هسته ای دست یافت ذوالفقار علی بوتو که قدرت را دردست داشت آن را بمب اسلامی نامید.
پاکستان دارای قراردادی با عربستان است مبنی بر این که هرگونه اقدام خصمانه علیه یکی از طرفین به منزله حمله به هردو کشور تلقی می شود.
این قرارداد در سال ۲۰۲۵ میان دوکشور امضا شددر حالی که از سال ها قبل عربستان وپاکستان دارای قراردادهای نظامی و امنیتی بودند که بر اساس این قراردادها ،هزاران نظامی پاکستانی درعربستان مستقر هستند .هم چنین عربستان در تولید وتکثیر سلاح های هسته ای پاکستان سرمایه گذاری کرده ودو کشوردر این زمینه دارای روابط استراتژیک هستند.
پاکستان هم چنین همسایه جمهوری اسلامی بوده ودر مرزهای شرقی مشکلاتی میان دوکشور وجود دارد.
بر اساس توافق امنیتی پاکستان که در سال ۲۰۲۵ به امضا رسیده اسلام آباد موظف به حمایت نظامی وحتی هسته ای از ریاض است هم چنین پاکستان که خود را دوست تهران می داندتمایلی ندارد در چالش میان تهران وریاض جانب یکی از این دو کشور را بگیرد.زیرا اگر حامی عربستان باشد و قرار باشد به تعهدات خود عمل کند باید به تقابل نظامی و هسته ای با جمهوری اسلامی اقدام کند و یا درصورت حمایت از تهران ،موظف به قطع کمک ها و جانبداری نظامی وهسته ای ازریاض است.
لذا در چنین شرایطی بهترین راه میانجیگری بین طرفین در راستای تنش زدایی است. به همین دلیل در موج جدید حملات و درگیری ها برسر تنگه هرمز ،جمهوری اسلامی به کشورهای عرب خلیج فارس حمله موشکی و پهپادی کرد ولی اثری از حمله به عربستان دیده نشد. در عوض مقابله باعربستان به حوثی ها سپرده شده تا ظاهرا پای تهران درمیان نباشد.
پاکستان که در منگنه هندوستان و طالبان افغانستان قرارگرفته هم می خواهد حمایت های عربستان و جمهوری اسلامی را داشته باشد هم باردیگر دوستی آمریکا را جلب کند تا از این طریق بتواند بخشی از مشکلات سیاسی،امنیتی و اقتصادی خود را برطرف کند.