۱۱ سوال تهرانیها درباره یک طرح: آیا با «خانهریز» میشود واقعا خانهدار شد؟
اخبار اقتصادی پایشگر-در شرایطی که افزایش قیمت مسکن، خانهدار شدن را برای بسیاری از خانوارها به آرزو تبدیل کرده، طرح «خانهریز» با هدف فراهم کردن امکان مشارکت افراد با سرمایههای کوچک در پروژههای ملکی زیر نظر شهرداری تهران مطرح شده است؛ اماابهامات زیادی برای تهرانیها مطرح است و در این گزارش، به یازده سوال از زبان مدیرعامل سازمان سرمایهگذاری شهرداری تهران پاسخ داده شده است.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی پایشگر، برای تهرانیها این سوالها وجود دارد که «خانهریز» دقیقاً چیست، ارزش آن چگونه تعیین میشود، آیا سرمایه مردم در برابر تورم حفظ خواهد شد و مهمتر از همه، آیا این طرح واقعاً میتواند به خانهدار شدن مردم منجر شود؟
«خانهریز» پلتفرمی برای بهرهمندی مردمی از منافع حاصل از فروش و بعضاً بهرهبرداری از پروژهها و املاک و اموال است که مسیری نوین برای فراهمسازی و تقویت بستر سرمایهگذاری اشخاص با سرمایههای کوچک در پروژههای معتبر و امن زیر نظر شهرداری تهران بهعنوان یک نهاد رسمی تبیین میکند.
در همین زمینه، خبرنگار ایرنا با بهرهگیری از سخنان مسئولان ذیربط این طرح، بهویژه نوید خاصهباف، مدیرعامل سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهرداری تهران، به مهمترین پرسشها و ابهامات درباره «خانهریز» پاسخ داده است.
۱. خانهریز دقیقاً چیست؟
«خانهریز» عنوان طرحی است که شهروندان میتوانند در منافع ۱۰۰ سانتیمتر مربع از یک پروژه بهصورت مشاعی بهره ببرند. این طرح بر پایه خرید امتیاز سهم بسیار کوچک از یک ملک مشخص شکل گرفته است؛ به این معنا که به جای خرید یک واحد کامل، فرد به ازای هر «خانهریز» مالک امتیاز یکصدم مترمربع از ملک میشود. بنابراین، طرح خانهریز بیشتر از آنکه شبیه خرید خانه باشد، به سرمایهگذاری خرد روی یک ملک مشخص شباهت دارد و میتواند بهصورت تدریجی منتج به مالکیت ملک شود.
۲. قیمت خانهای که هنوز ساخته نشده چگونه تعیین میشود؟
یکی از پرسشهای مهم شهروندان درباره این طرح، نحوه قیمتگذاری ملکی است که هنوز ساخته نشده است؛ اینکه پس از خرید اولیه، قیمت دادوستد «خانهریز» و همچنین ارزش آن پس از تکمیل ملک چگونه تعیین خواهد شد.
به گفته مدیرعامل سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهرداری تهران، قیمت پایه هر خانهریز در هر ماه براساس پیشرفت فیزیکی پروژه و همچنین بهای تمامشده شامل بهای زمین، عوارض و هزینه ساخت، توسط هیأت کارشناسان رسمی دادگستری تعیین و اعلام میشود. با این حال، هر شهروند میتواند در قسمت «خرید از دیگران» براساس ضوابط، نسبت به خرید یا فروش خانهریز به عددی پایینتر یا بالاتر اقدام کند.
۳. استقبال مردم چطور بوده است؟
در مرحله اول، ۱۵ هزار خانهریز به فروش رفته که کل تعداد عرضهشده بوده است. برای بهرهمندی و حفظ عدالت، در هر مرحله به ازای هر کد ملی حداکثر ۲۰۰ خانهریز اعطا شده است.
۴. آیا سرمایه مردم در برابر نوسانات بازار حفظ میشود؟
با توجه به نااطمینانیهای بازار و برخی تجربههای تلخ گذشته در حوزه ساختوساز، یکی از نگرانیهای اصلی شهروندان، حفظ و رشد سرمایه آنهاست. مدیرعامل سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهرداری تهران در پاسخ به این نگرانی گفت: براساس قیمت ماهانه و رویهای که تعریف شده است، سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهرداری تهران ناظر و ضامن نقدشوندگی است.
۵. آیا «خانهریز» در نهایت مردم را خانهدار میکند؟
یکی از اصلیترین پرسشهای تهرانیها درباره این طرح این است که اگر هدف از اجرای «خانهریز» خانهدار شدن مردم است، چه مدت زمان لازم است تا یک فرد از طریق این طرح صاحب خانه شود؟ خاصهباف با اشاره به تفاوت اهداف افراد از ورود به این طرح گفت: افراد مختلف ممکن است در این طرح سرمایهگذاری کنند؛ برخی با هدف خانهدار شدن، برخی برای حفظ سرمایه و برخی نیز برای تنوع سبد سرمایهگذاری. وی تأکید کرد: هدف اصلی، مالک شدن و خانهدار شدن افراد کمدرآمد است و بنابراین، زمان آن بسته به رفتار مالی و پسانداز تدریجی افراد به نسبت درآمد خود میتواند متفاوت باشد.
۶. ارزش روز سرمایه چگونه مشخص میشود؟
از سوی دیگر، بخشی از شهروندان ممکن است با هدف حفظ و رشد نقدینگی خود وارد این طرح شوند. پرسش اینجاست که چه سازوکار شفافی برای تعیین ارزش روز سرمایه آنها وجود دارد؟ مدیرعامل سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهرداری تهران گفت: مبانی کارشناسی ماهانه، اثر عرضه و تقاضا و رصد آن بر بستر پلتفرم توسط تمامی افراد، سازوکار شفاف این طرح را دربرمیگیرد.
۷. گرانی مصالح ساختمانی چه اثری بر سرمایه مردم دارد؟
تورم و افزایش قیمت مصالح ساختمانی از دیگر نگرانی های متقاضیان است. آیا با افزایش قیمت مصالح، افراد باید برای متراژی که خریداری کردهاند، پول بیشتری پرداخت کنند؟ خاصهباف در پاسخ به این پرسش گفت: با خرید هر خانهریز، بهرهمندی از امتیاز یکصدم مترمربع از آن پروژه برای فرد محقق میشود. بنابراین، افزایش قیمت مصالح اثری در آن ندارد، چرا که پایه قرارداد مشارکتی است و این موضوع بر عهده سازنده خواهد بود.
۸. آیا همه خانهریزها متعلق به یک پروژه هستند؟
یکی دیگر از ابهامات این است که آیا «خانهریز» یک طرح یکپارچه است یا اینکه هر متقاضی از ابتدا در یک پروژه مشخص مشارکت میکند و در سود و زیان همان پروژه سهیم میشود؟ وی در پاسخ گفت: این طرح یکپارچه نیست؛ هر پروژه تابع شرایط خود است و قیمت بسته به متریال و منطقه آن تعیین میشود.
۹. خانهریز چه تفاوتی با بورس دارد؟
با توجه به برخی تجربههای منفی مردم از بورس، این پرسش نیز مطرح است که آیا ممکن است اتفاقات مشابه در «خانهریز» تکرار شود؟ خاصهباف تأکید کرد: این طرح هیچ ارتباطی با بورس ندارد و مبتنی بر شراکت در یک قرارداد مشارکتی است. بنابراین، افراد از امتیاز و منافع آن پروژه بهرهمند خواهند شد.
۱۰. آیا فقط افراد بدون خانه میتوانند وارد طرح شوند؟
پاسخ مسئولان به این پرسش نیز منفی است. به گفته مدیرعامل سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهرداری تهران، شرکت در طرح «خانهریز» تنها مختص افراد فاقد مسکن نیست و همه افراد میتوانند در این طرح شرکت کنند.
۱۱. فقط تهرانیها میتوانند خانهریز بخرند؟
یکی دیگر از پرسشهای شهروندان این است که آیا مشارکت در این طرح محدود به ساکنان تهران است یا افراد سایر شهرها نیز امکان ورود دارند؟خاصهباف در پاسخ گفت: خیر، همه افراد در تمامی کشور میتوانند با مراجعه به سامانه شهرزاد به آدرس khanehriz.shahrzadcity.ir نسبت به ثبتنام و شرکت در این طرح اقدام کنند.
در مجموع، «خانهریز» تلاش میکند با تبدیل مالکیت یک ملک به سهمهای بسیار کوچک، امکان ورود افراد با سرمایههای محدود را به پروژههای ملکی فراهم کند؛ مدلی که بر اساس توضیحات مسئولان، هدف آن فراهم کردن امکان سرمایهگذاری خرد و در نهایت کمک به خانهدار شدن افراد کمدرآمد است، هرچند مدت زمان رسیدن به این هدف برای هر فرد به میزان سرمایه، پسانداز و شیوه مشارکت او بستگی خواهد داشت.