برق هست، برنامه نیست! وعده وزیر تا خرداد؛ خاموشی از تابستان؟
اخبار اقتصادی پایشگر– وزیر نیرو از ثبات شبکه برق و نبود خاموشی تا پایان خرداد ماه سال آینده خبر میدهد.اما نشانههای فنی و اقتصادی از تداوم ناترازی در ماههای گرم حکایت دارد.
کارشناسان میگویند اگر سیاست تازهای اتخاذ نشود، تابستان آینده میتواند آغاز دور جدید محدودیتها باشد.
به گزارش پایگاه خبری پایشگر، اظهارات اخیر علیآبادی درباره نبود خاموشی برنامهریزیشده از آبان تاکنون و آمادگی بیش از ۹۰ واحد نیروگاهی، در ظاهر تصویری باثبات از شبکه برق کشور ترسیم میکند.
با این حال، واقعیت آن است که عبور از زمستان بیش از آنکه ناشی از افزایش ظرفیت پایدار تولید باشد، نتیجه مدیریت مصرف، کاهش تقاضای صنعتی و شرایط دمایی مساعد بوده است.
شبکه برق ایران سالهاست با پدیده «ناترازی ساختاری» مواجه است؛ فاصلهای میان رشد مصرف و سرمایهگذاری در تولید که هر تابستان خود را در قالب خاموشی نشان میدهد.
از منظر اقتصادی، صنعت برق با بحران مالی مزمن دستوپنجه نرم میکند. قیمتگذاری تکلیفی، بدهی انباشته دولت به نیروگاهها و پیمانکاران، و نبود جذابیت برای سرمایهگذاری بخش خصوصی باعث شده توسعه ظرفیت نیروگاهی متناسب با رشد تقاضا پیش نرود.
واحدهای آماده بهکار نیز بدون تضمین تأمین سوخت یا نقدینگی پایدار، صرفاً ظرفیتی بالقوهاند نه بالفعل.
بنابراین وعده نبود چالش تا پایان خرداد، بیش از آنکه نشانه حل مسأله باشد، به معنای خرید زمان تا آغاز پیک مصرف است؛ زمانی که مصرف کولرها و بار سرمایشی، شبکه را دوباره در تنگنا قرار میدهد.
اینکه چرا وزیر چنین اطمینانی میدهد، به ملاحظات مدیریتی و سیاسی نیز بازمیگردد.
اعلام ثبات، ابزار آرامسازی افکار عمومی و بازار است؛ بهویژه در شرایطی که اقتصاد با نااطمینانیهای متعدد مواجه است.
با این حال، ارائه چشمانداز کوتاهمدت بدون تشریح برنامه مشخص برای افزایش راندمان نیروگاهها، توسعه تجدیدپذیرها یا اصلاح تعرفهها، این نگرانی را تقویت میکند که سیاست روشنی برای تابستان آینده وجود ندارد.
در عمل، سیاستهای مدیریت مصرف همچنان مقطعی و دستوریاند و اصلاحات ساختاری به تعویق افتاده است.
دولت مسعود پزشکیان نیز با محدودیتهای بودجهای، تحریمهای خارجی و کسری سرمایهگذاری روبهروست؛ عواملی که توان مانور برای اصلاحات پرهزینه اما ضروری را کاهش میدهد.
بدون اصلاح نظام یارانه انرژی، جذب سرمایه و بازسازی زیرساختهای فرسوده، چرخه خاموشیها تکرار خواهد شد.
از این رو، هرچند وعده عبور آرام از بهار میتواند محقق شود، اما ظاهراً از تابستان آینده باید منتظر دور تازهای از خاموشیها بود؛ دوری که اگر سیاستی پیشگیرانه تدوین نشود، بار دیگر هزینه آن بر دوش خانوارها و بنگاههای اقتصادی خواهد افتاد.