دیوارنگاره «پیروزی بزرگ» نگاهی هجوآلود به ادعای ترامپ دارد
اخبار اجتماعی پایشگر– طراح دیوارنگاره «پیروزی بزرگ» معتقد است که این اثر با نگاه هجوآلود به ادعای ترامپ، از شکست بزرگ آمریکا در تنگه هرمز میگوید و گفت: تولیدات هنری با موضوعات روز یک نگاه هنرمندانه به اخبار و وقایع سیاسی است و به عبارتی دیگر ما علاوه بر اینکه در نسبت با اخبار با مخاطب صحبت میکنیم، به او نگاه حکیمانه هم میدهیم.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی پایشگر، اگر این روزها از میدان راهآهن تهران گذر کرده باشید، طرحی را روی دیوار میدان مشاهده میکنید که حال و روز رئیس جمهور آمریکا را نشان میدهد؛ اثری با عنوان «پیروزی بزرگ» که توسط صابر شیخرضایی خلق شده و نقیضهای را روایت میکند که ترامپ در رسانهها بارها به آن تاکید کرده است. در همین باره گفتوگویی با صابر شیخرضایی داشتیم که میخوانید.
روند ایدهیابی و خلق این اثر چطور شکل گرفت؟
مبنای اصلی شکلگیری این اثر، پرداختن به اخبار این روزهای کشور، محاصره تنگه هرمز و تلاش دشمنان ایران مخصوصا ترامپ در قبال خلیج فارس بود.
در روزهای گذشته مخصوصا در یک ماه و نیم اخیر ترامپ ادعاهای زیادی درباره تنگه هرمز داشت که همه آنها از حمله به پایگاههای نظامی ایران در خط مرزی ساحلهای خلیج فارس، جزیره خارک و تنگه هرمز گرفته تا تهدیدهایی مبنی بر تملک جغرافیایی آمریکا بر تنگه هرمز، به حفظ ارزش دلار آمریکا و کنترل قیمت فرآوردهای سوختی در اروپا و آمریکای شمالی باز میگشت وبه ذهنم رسید که موضوع دست و پا زدن ترامپ برای حفظ ارزش دلار و کسب یک دلار بیشتر از تنگه هرمز، مبنای شکل گیری اثر باشد. مضاف بر اینکه او قبلا هم ادعاهایی در مورد نفت ایران داشت و مالکیتی که میخواست از آن بدست بیاورد و اصطلاحا ثروت اندوزی کند.
چطور شد که از آلبوم نیروانا استفاده کردید؟
در پرداخت به دلار در نسبت با کاراکتر ترامپ و خلیج فارس به ذهنم آمد که از آلبوم گروه موسیقی نیروانا که تصاویر آشنایی برای مخاطب جهانی دارد، استفاده کنم.
دوستان در مرکز هنرهای تجسمی حوزه هنری پیشنهاد دادند، طرحی داشته باشیم که مخاطب بینالمللی را در نسبت با موضوع جنگ اخیر و تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران، درگیر کند و بر همین اساس هم به ذهنم رسید که از تصاویری استفاده کنم که در حافظه تصویری مردم جهان آشناتر است .اگرچه تصویری را که میبینیم با تصویر آن آلبوم خیلی از لحاظ بصری تفاوت دارند ولی نخِ ارتباطی هر دو طرح همان قلاب یک دلاری است که ترامپ را به سمت خودش میکشاند.
طرح آلبوم گروه نیروانا نگاهی به انسان معاصر داشته و نشان میدهد که در جهان سرمایهداری و کاپیتالیسم حتی نوزادی که به دنیا میآید، در تکاوپوی مادیات است و انسان در جهان غربی با دلار معنی میشود و ارزش آدمها بر اساس همان عدد و رقم مالی و مادی است. من در اثرم با حفظ همان محتوا سعی کردم که دست و پا زدن ترامپ در باتلاق خلیج فارس و جنگی که خودش برای خودش ایجاد کرد را با زبان تصویر، نشان دهم.
تصاویری چون دلار، سلاح، کوسه در این دیوارنگاره نماد چیست؟
یک دلاری که در تصویر میبینیم، نماد اقتصاد آمریکاست و این وضعیت بحرانی را نشان میدهد که رئیسجمهور آمریکا برای حفظ آن در حال تقلا کردن و دست و پا زدن است. کاراکتر ترامپ و مدل پوشش و البسهای که آسیب دیده، بدنی که زخمی شده، کفش از پا در آمده و حالت پریشانی و موهای آشفتهای که دارد، رئیس جمهور آمریکا را از حالت رسمی خارج کرده است و المان جدی از وضعیت امروز آمریکا در جنگ با ایران است.
از نمادهای تصویری که در این اثر میبینیم، یک سلاح آمریکایی است که نمادی از به قعر دریا رفتن دشمنان ایران مخصوصا سربازان آمریکایی در خلیج فارس است. همچنین در زمینه تصویر پهبادهای ساقط شده آمریکایی را مشاهده میکنیم که به شکار دو پهپاد در هر روز جنگ اخیر توسط نیروی مسلح و نیروهای دفاعی ایران اشاره دارد. در سمت چپ تصویر کلاه تبلیغاتی معروف ترامپ maga را که کلاهی نقابدار قرمز رنگ است، میبینیم که به این شعار که آمریکا را دوباره بزرگ کنیم، اشاره دارد. کلاهی هم که زیر آب آمده، نشاندهنده این است که جنگی که ایالات متحده علیه ایران شروع کرده به ضد شعار تبلیغاتی ترامپ و کوچک شدن آمریکا و ضعف آمریکا منجر میشود.
در بخش دیگر تصویر، کوسههای خلیج فارس را مشاهده میکنیم که به واسطه بوی خونی که از ترامپ متصاعد شده در حال نزدیک شدن به او هستند و به ضعف ترامپ در تنگه هرمز و خلیج فارس اشاره دارد. مهمتر از همه مینهای دریایی ایران است که ترامپ هم در یک یا دو ماه اخیر اشاره زیادی به ردیابی و جمعآوری آنها داشته ولی در عمل ما میبینیم که کشتیهایی که در حال عبور هستند، خلاف ادعاهای ترامپ را نشان میدهند و مینریزی دریایی ایران توانسته در کاهش قدرت انتقال محصولات نفتی توسط آمریکا کارساز باشد. مینهای دریایی تضعیف حالا قدرت نظامی آمریکا را نشان میدهد.
این اثر چه پیامی را به مخاطب منتقل میکند؟
پیام اولیه این اثر برای مخاطب این است که ترامپ در رسانههای متعددی که دارد و البته رسانههای فارسی زبان و معاند اسرائیلی بر پیروزیهای ایالات متحده در خلیج فارس و مخصوصا تنگه هرمز تاکید دارد، در حالیکه با فاصله گرفتن از بسته شدن تنگه هرمز، استیصال ترامپ را حتی در ادبیات و صحبتهاش میبینیم و در تصویر هم این وضعیت با آشفتگی و آسیبهایی که دیده نشان داده شده است.
مبنای طرح «پیروزی بزرگ!» یک هجو تصویری بوده است. در این اثر سعی شده که نگاه طنز به حالت کارتون و کاریکاتور نزدیک نشود یعنی در عین اینکه محتوا طنز است
مبنای طرح «پیروزی بزرگ!» یک هجو تصویری بوده است. در این اثر سعی شده که نگاه طنز به حالت کارتون و کاریکاتور نزدیک نشود یعنی در عین اینکه محتوا طنز است همه سعی من این بود که وزانت تصویری از زاویهای که این لحظه بحرانی از آن شخصیت سیاسی را میبینیم، نمایش داده شود و به حالت فکاهه و تصویرهای خیلی عامیانه طنز تبدیل نشود و این مرز تعادلی است که بعضی از آثار گرافیک شهری باید حفظ کنند و بین فضای واقعگرا و محتوای طنزآمیز و هجوآلود رعایت شود. برای فهم اثر توسط مخاطب داخلی و خارجی، اثر را با حداقل عبارات نوشتاری طراحی کردم و عبارت پیروزی بزرگ را به زبان فارسی و انگلیسی آوردم. در زیر عنوان هم تنگه هرمز را به حالت تایپوگرافی درآوردم که به محل اتفاق اشاره دارد.
آیا این اثر از آغاز برای دیوارنگاره میدان راهآهن طراحی شد؟
بله، این طرح از ابتدا برای دیوار راهآهن طراحی شد و ابعاد تابلوی شهری میدان راهآهن هم حدود ۲۳ متر در ۳۵ متر است.
عنوان دیوارنگاره برچه اساس انتخاب شد؟
یکی از عاداتی که ترامپ دارد این است که در پیامرسان تروث سوشال اکثر دستاوردهای نظامیاش را با عناوین خیلی زیبا، خیلی بزرگ، خیلی شاهکار و خیلی ویژه معرفی میکند. او درباره دستاوردش در تنگه هرمز هم از عبارت پیروزی بزرگ استفاده کرده بود و من دیدم بهترین عنوان برای اثر استفاده از دیالوگها و ادبیات خودش اوست که بارها تکرار کرده بود که ما در تنگه هرمز پیروزی بزرگی را بدست آوردیم. بر همین اساس عنوان «پیروزی بزرگ » را از زبان خود ترامپ تصویری کردم. در حالیکه مخاطب میبیند که عملکرد ترامپ عملا پیروزی نیست بلکه یک شکست بزرگ است، بنابراین این عنوان یک نقیضه است که نگاه هجوآلود به ادعای ترامپ دارد. این اثر کنایه از این دارد که این پیروزی بزرگ، پیروزی برای ایران و ملت ما است.
در توصیفات تصویر یک حالت انفجاری را شاهد هستیم که ترامپ متاثر از یک انفجار به زیر آب پرتاب شده و به دنبال دلار دست و پا میزند که یک حالت بحرانی را نشان میدهد که علیرغم اینکه رئیس جمهور آمریکا مدعی است که قدرت نیروهای دفاعی نظامی ایران را از بین برده ما در تصویر داریم میبینیم که هم در بیرون آب اتفاقاتی در حال رخ دادن است و هم داخل آب و مین های دریایی ایرانی منافع آمریکا را به خطر انداختهاند.
پرداخت هنری به موضوعات روز چقدر اهمیت دارد و چه تاثیری بر مخاطب دارد؟
اخبار جنگ با فاصله گرفتن از روزهای پرتنشش و بعد از توافقنامه، شکل خاموشتری به خود گرفت یعنی از یک زاویه، جنگ شاید دیگر، خبر اول کشور تعریف نشد و در جهان رسانه، سخنرانیها و زبان سیاسیون در حال ادامه پیدا کردن است. یک بخش از پرداختن به موضوعات روز همراهی با اخباری مثل ادعاهایی که ترامپ در این دو ماه اخیر درباره تنگه هرمز مطرح کرده است و طبیعی بود که اثر هنری در نقد این وضعیت و نمایش حقیقت ادعاهای پوشالی آمریکا کار شود که در تکمیل پازل اطلاعات و اخبار باشد. یک وجه دیگر هم تفسیر زاویه دیگر سخنان ترامپ و حرفها و ادعاهای او با زبان تصویر است که میتواند برای مخاطب با زبان تصویر منتقل شود و تابلوی شهری این امکان را فراهم میکند که حاکمیت با زبان صریحتری پیامش را به مخاطب برساند.
تولیدات هنری با موضوعات روز یک نگاه هنرمندانه و حکیمانه به اخبار و وقایع سیاسی است. به عبارتی دیگر ما علاوه بر اینکه در نسبت با اخبار با مخاطب صحبت میکنیم، به او نگاه حکیمانه هم میدهیم تا بین اخباری که میشنود با حقیقت ماجرا و بین ادعاهایی که دشمنان دارند با حقیقت میدان، فاصله قائل شود. ما همچنین در راستای اخبار، یک نگاه تاویلی و یک فهم بالاتر از سطح خبر را به مخاطب ارائه میکنیم که به نوعی پرده برداشتن از ظاهر اخبار و به حقیقت آنها رسیدن است.