نشست ژنو در سایه تهدید و دیپلماسی/ارزیابی یک روز پراضطراب در مذاکراتی که سرنوشت منطقه را تغییر می‌دهد

اخبار سیاسی پایشگر– در شرایطی که فضای منطقه زیر فشار تهدیدهای مستقیم و غیرمستقیم آمریکا سنگین‌تر از همیشه شده، سومین دور گفت‌وگوهای غیرمستقیم ایران و آمریکا در ژنو به پایان رسید.

میانجی‌گران عمانی از «گشایش‌های قابل توجه» سخن می‌گویند، اما زمان بسیار محدود است و ضرب‌الاجل اعلام‌شده از سوی واشنگتن سایه‌ای سنگین بر روند مذاکرات انداخته است.

اکنون پرسش اصلی این است که آیا این روزنه باریک دیپلماسی می‌تواند پیش از بسته شدن، به توافقی اولیه منجر شود یا نه.

۱. فضای کلی مذاکرات؛ امید محتاطانه در میانه فشار نظامی

به گزارش پایگاه خبری پایشگر، پایان دور سوم مذاکرات در ژنو با نشانه‌هایی از انعطاف نسبی همراه بود. هرچند گفت‌وگوها غیرمستقیم انجام شد، اما پیام‌های رد و بدل‌شده نشان می‌دهد که هر دو طرف در تلاش‌اند از ورود بحران به مرحله درگیری جلوگیری کنند.

در عین حال، استقرار گسترده نیروهای آمریکایی در منطقه و لحن تهاجمی واشنگتن، فضای مذاکرات را شکننده کرده و هرگونه پیشرفت را به‌شدت حساس و زمان‌مند کرده است.

۲. محتوای گفت‌وگوها؛ تمرکز بر هسته‌ای و تضمین‌های امنیتی

در این دور، بحث‌ها عمدتاً حول محور برنامه هسته‌ای ایران، سطح فعالیت‌ها، و چارچوب‌های نظارتی متمرکز بود.
هیأت ایرانی نیز بر ضرورت ارائه تضمین‌های عملی از سوی آمریکا تأکید کرده و مجموعه‌ای از پیشنهادهای فنی را مطرح کرده است.

این سطح از ورود به جزئیات نشان می‌دهد که گفت‌وگوها از مرحله کلیات عبور کرده و در حال نزدیک شدن به نقاط تصمیم‌گیری هستند.

۳. سایه تهدید ترامپ؛ ضرب‌الاجل و پیامدهای آن

اظهارات ترامپ مبنی بر اینکه «امشب آخرین فرصت دیپلماسی است» فضای مذاکرات را به‌شدت تحت تأثیر قرار داده است.
چنین ضرب‌الاجلی می‌تواند دو اثر متضاد داشته باشد:
یا تهران را به سمت انعطاف بیشتر سوق دهد تا از تشدید بحران جلوگیری کند، یا برعکس، موجب شود ایران برای حفظ بازدارندگی، از هرگونه امتیازدهی شتاب‌زده خودداری کند.

این وضعیت، مذاکرات را در نقطه‌ای قرار داده که هر حرکت کوچک می‌تواند مسیر را تغییر دهد.

۴. نقش عمان؛ میانجی‌گری فعال برای جلوگیری از درگیری

عمان که سابقه طولانی در میانجی‌گری میان تهران و واشنگتن دارد، این بار نیز نقشی محوری ایفا می‌کند.
مقامات عمانی تلاش کرده‌اند فضای گفت‌وگو را از حالت تقابل به سمت تعامل هدایت کنند و با ارائه بسته‌های پیشنهادی و ایده‌های تازه، دو طرف را به سمت یک چارچوب اولیه نزدیک کنند.
این نقش‌آفرینی فعال، یکی از معدود عواملی است که هنوز پنجره دیپلماسی را باز نگه داشته است.

۵. دورنما؛ پنجره‌ای باریک اما هنوز باز

با وجود تهدیدهای واشنگتن و فشارهای منطقه‌ای، نشانه‌ها حاکی از آن است که گفت‌وگوها هنوز زنده‌اند و احتمال ادامه آن در ساعات آینده وجود دارد.
اگر دو طرف بتوانند بر سر یک چارچوب حداقلی توافق کنند، مسیر برای دور دوم مذاکرات هموار خواهد شد.
اما اگر ضرب‌الاجل اعلام‌شده بدون نتیجه سپری شود، منطقه ممکن است وارد مرحله‌ای از تنش‌های غیرقابل پیش‌بینی شود.
اکنون همه‌چیز به تصمیم‌های چند ساعت آینده بستگی دارد؛ تصمیم‌هایی که می‌تواند مسیر بحران را به‌طور کامل تغییر دهد.