مسئولیت پذیری از زمین آغاز می شود، نه از عرش

اقتصاد مابعدالطبیعه؛ نسخه تازه برای فرار از پاسخگویی!
1946
این روزها در بازار گفتار اقتصادی کشور، جمله ای شنیده می شود که سال ها پیش باید در کتاب خاطرات طنز ثبت می شد نه بر تریبون رسمی: قیمت ها را نیرویی فراتر از زمین تعیین می کند و بازار، تنها صحنه اجرای تقدیر است.

اقتصاد مابعدالطبیعه؛ نسخه تازه برای فرار از پاسخگویی!

اخبار اقتصادی پایشگر– این روزها در بازار گفتار اقتصادی کشور، جمله ای شنیده می شود که سال ها پیش باید در کتاب خاطرات طنز ثبت می شد نه بر تریبون رسمی: قیمت ها را نیرویی فراتر از زمین تعیین می کند و بازار، تنها صحنه اجرای تقدیر است.
به گزارش پایگاه خبری پایشگر، چنین گزاره ای در روزگاری بیان می شود که سبد معیشت خانوارها هر هفته سبک تر و سکه های ملی سبک تر می شود، و همین تقارن است که ادعا را از یک خطای کلامی به یک موضع روشن تبدیل می کند.

پرسش نخست، پرسشی روشی است. اگر سازوکار قیمت را عاملی بیرون از اختیار انسان بدانیم، آنگاه همه ابزارهای سیاست گذاری از تنظیم نرخ ارز تا نظارت بر بازار و مقابله با دپوی کالا و ارز، به ابزارهایی بی اثر و حتی بیهوده تبدیل می شوند.
سخت است باور کنیم که چنین استدلالی تصادفی از دهان یک مقام روحانی بیرون آمده باشد.
شبیه تر آن است که نقشه ای برای انتقال بار مسئولیت از دوش تصمیم گیرنده به دوش تقدیر کشیده شده باشد.
آنچه در آسمان نمی توان یافت، پاسخ یک

پرسش ساده زمینی است: چرا هر بار که نرخ ارز جهش می کند، جدولی برای مهار گرانی زودتر از هر چیز به دست فراموشی سپرده می شود، اما جدول مسئولیت هیچ گاه پر نمی شود.

نکته دوم، تناقض درونی همان گفتار است. در بخشی از آن، بی هیچ ابهامی به بازیگران بازار و شبکه های غیررسمی و انبارهای پنهان اشاره می شود؛ جایی که سود از اختلاف نرخ ها و از انتظار گرانی بیشتر بیرون می آید.
اگر بازیگر و انگیزه و سازوکار مشخص است، پس قیمت ها در زمین شکل می گیرند و پرسش درست این است که چرا ابزارهای نظارتی در برابر این شبکه ها، نرم تر از برابر یک توییت انتقادی عمل می کند.
پذیرش وجود رانت در یک جمله و انکار نقش انسان در جمله بعد، تصویر یک سیاست اقتصادی دو نیمه است که یکی از نیمه ها مچاله شده است.

سومین لایه، لایه فرهنگی و اخلاقی است. وقتی مسئله معیشت را به آسمان پیوند می زنیم، ناخواسته فهم عمومی از اقتصاد را تضعیف می کنیم؛ مردمی که باید بدانند تورم نتیجه تصمیم و سیاست است، به این باور می رسند که هیچ کس پاسخگو نیست.
هیچ باور دینی و هیچ متن معرفتی، ابزار توجیه ناکارآمدی اجرایی نیست و دین را برای پوشاندن ضعف مدیریت به میدان آوردن، هم به دین آسیب می زند و هم به اعتماد عمومی.
انتقاد از چنین گفتاری، انتقاد به باور نیست؛ انتقاد به استفاده ابزاری از باور است./برگرفته از نوداقتصادی


دیدگاه ها بسته هستند.