تاجیکستان «جایزه بین‌المللی پزشکی ابوعلی سینا» را برای دانشمندان جهان تأسیس کرد

اخبار فرهنگی هنری پایشگر-رئیس‌جمهور تاجیکستان فرمان تاسیس «جایزه بین‌المللی ابوعلی سینا (بوعلی سینا) در زمینه پزشکی» را با هدف ارج نهادن به سهم این دانشمند بزرگ و تشویق پژوهشگران داخلی و خارجی امضا کرد.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی پایشگر به نقل از رسانه «آسیا-پلاس» تاجیکستان، امامعلی رحمان با امضای این فرمان، دولت را موظف کرد تا «صندوق جایزه» را ایجاد و آیین‌ نامه‌های مربوط به نحوه اعطای آن را تدوین و تصویب کند.

در شرح این فرمان آمده است که این جایزه با هدف «به رسمیت شناختن سهم پسر بزرگ ملت تاجیک، ابوعلی سینا، در توسعه بهداشت و درمان و علم پزشکی در عرصه جهانی» تأسیس شده است.

بر اساس این گزارش، جایزه بین‌المللی ابوعلی سینا به افرادی اعطا خواهد شد که سهم ویژه‌ای در توسعه سیستم بین‌المللی بهداشت و درمان و علم پزشکی جهانی داشته باشند. تأکید شده که این جایزه نه تنها به دانشمندان داخلی، بلکه به پژوهشگران خارجی نیز اهدا می‌شود.

مقامات تاجیک در تشریح این ابتکار، آن را گواهی بر «سنت‌های دیرینه علم پزشکی تاجیک» و تلاشی برای کمک به حل چالش‌ های موجود در حوزه بهداشت و درمان بین‌ المللی توصیف کرده‌اند.

پیش از این نیز در تاجیکستان، «جایزه دولتی ابوعلی سینا در زمینه علم و فناوری» وجود داشته که به دلیل دستاوردهای برجسته در علوم طبیعی (فیزیک، شیمی، زمین‌شناسی)، علوم دقیق (ریاضیات) و علوم فنی اعطا می‌شده است. اما جایزه جدید به طور خاص حوزه پزشکی را پوشش می‌دهد و جنبه بین‌المللی دارد.

به گزارش ایرنا ابوعلی سینا که در غرب با نام آویسنَ (Avicenna) شناخته می‌شود، فیلسوف، پزشک و دانشمند نامدار ایرانی است که در سال ۳۵۹ هجری شمسی (۹۸۰ میلادی) در روستای «افشنه» نزدیک بخارا (در ازبکستان کنونی) به دنیا آمد . پدرش اهل بلخ (افغانستان امروزی) و مادرش اهل بخارا بود، اما او تمام دوران علمی خود را در شهرهای ایران از جمله ری، قزوین، همدان و اصفهان گذراند . سینا کودک نابغه‌ای بود که در ۱۰ سالگی تمام قرآن را حفظ داشت و در ۱۶ سالگی به درجه‌ای از مهارت در طب رسید که پزشکان همدوره‌اش را متحیر کرد. شهرت علمی او چنان بود که در ۱۷ سالگی، «نوح بن منصور سامانی» (پادشاه سامانی) را از بیماری خطرناکی درمان کرد و در ازای آن، اجازه یافت از کتابخانه سلطنتی استفاده کند؛ کتابخانه‌ای که نقش مهمی در شکوفایی علمی او داشت .

دو اثر جاودانه ابن‌سینا، «کتاب الشفا» (دانشنامه فلسفی و علمی) و «کتاب القانون فی الطب» (قانون) هستند که تا ۶۰۰ سال پس از نگارش، منبع اصلی دروس پزشکی در دانشگاه‌های معتبر اروپا بود . او در «قانون» برای اولین بار ماهیت مسری بودن بیماری سل را توصیف کرد، رابطه بین دیابت و شیرینی ادرار را کشف نمود و روش‌های نوین جراحی را معرفی کرد. در فلسفه نیز با ارائه نظریه «وجود ذهنی» و تمایز میان «ماهیت و وجود»، تأثیری شگرف بر فلسفه اسلامی و حتی فلسفه غرب (از توماس آکوئیناس تا دکارت) گذاشت . ابن‌سینا در مجموع بیش از ۴۵۰ اثر تألیف کرد که حدود ۲۴۰ تای آنها باقی مانده است .

این دانشمند ایرانی سرانجام در سال ۴۱۶ هجری شمسی (۱۰۳۷ میلادی) در همدان درگذشت و آرامگاه او همچنان در این شهر، به عنوان نماد فرهنگ و دانش ایرانی، زیارتگاه علاقه‌مندان به فلسفه و پزشکی است. به پاس خدمات او، سازمان یونسکو در سال ۲۰۰۳ «جایزه ابن‌سینا» را برای اخلاق در علم تأسیس کرد و در ایران نیز سالروز تولدش (اول شهریور) به عنوان «روز پزشک» نامگذاری شده است .