تصویرگری می‌تواند در جذب مخاطب نمایش‌نامه‌های کودک و نوجوان بسیار تأثیرگذار باشد

اخبار فرهنگی هنری پایشگر-آیین رونمایی پنج‌کتاب نمایش‌نامه‌ی کودک و نوجوان به قلم بهزاد صدیقی توسط انتشارات بوی کاغذ و واحد فن‌آور افرامانا با حضور و سخنرانی مجید قناد (تهیه‌کننده، کارگردان، مجری و استاد دانش‌گاه)، شهرام کرمی (نمایش‌نامه‌نویس، کارگردان تئاتر و استاد دانش‌گاه)، دکتراحمد رمضانی (مدیر نشر بوی کاغذ)، علی محمدرحیمی (نمایش‌نامه‌نویس، کارگردان و بازی‌گر) و نویسنده‌ی این آثار عصر روز یک‌شنبه هفدهم خردادماه ۱۴۰۵ در فرهنگ‌سرای ارسباران برگزار ‌شد.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی پایشگر به نقل از روابط عمومی واحد فن‌آور افرامانا، در این آیین که عصر روز یادشده در سالن استاد ذوالفقاری این فرهنگ‌سرا و با اجرا و میزبانی حامد عزیزی (نویسنده، کارگردان و مستندساز) برگزار ‌شد، در ابتدا با حضور این هنرمندان و سخنرانان از پنج جلد نمایش‌نامه‌ی به پرندگان شلیک نکنیم، تاج شکلاتی، خواب تمساح، داستان یک خر و لبه‌ی چاقو با حضور نویسنده‌ی این آثار، مجید قناد، شهرام کرمی، دکتر احمد رمضانی و علی محمدرحیمی و با اجرا و میزبانی حامد عزیزی رونمایی شد و سپس هر یک از مهمانان درباره‌ی این آثار و نمایش‌نامه‌نویسی کودک و نوجوان به ایراد سخن پرداختند.

بر اساس این گزارش در ابتدا مجید قناد (تهیه‌کننده، کارگردان، مجری و استاد دانش‌گاه)، با اشاره به وضعیت تولید و نگارش نمایش‌نامه‌نویسی کودک و نوجوان، در خصوص پنج نمایش‌نامه‌ی منتشرشده‌ی بهزاد صدیقی گفت: در نمایش‌نامه‌های منتشرشده‌ی ایشان چقدر خوب مسائل و نکات آموزشی را برای مخاطب کودک و نوجوان مطرح کردند. کودکان ما از این کتاب‌ها نکات بسیاری را یاد می‌گیرند، چنان‌که پیش از این ما از چنین کتاب‌هایی یادگرفته‌ بودیم.
قناد در ادامه به نمایش‌ه‍ای بی‌کلام اشاره کرد و درباره‌ی تولید برنامه‌ی مسابقه‌ی از مدرسه تا مدرسه در دهه‌ی هفتاد گفت: در این مسابقه از دو گروه شرکت‌کننده، طبیعتاً در نهایت یکی پیروز و برنده می‌شد و دیگری بازنده می‌شد و شکست می‌خورد. در این برنامه متوجه شدیم بچه‌هایی که بازنده می‌شوند، قدرت پذیرش شکست را ندارند. به نظرم در این خصوص آثار کودک و نوجوان خیلی می‌تواند فرهنگ‌سازی کنند.

در بخش دیگری از این آیین، بهزاد صدیقی، نمایش‌نامه‌نویس، کارگردان، استاد دانشگاه و نویسنده‌ی این پنج نمایش‌نامه‌ی منتشرشده، ضمن تشکر از زحمات انتشارات بوی کاغذ بابت انتشار نمایش‌نامه‌های کودک و نوجوان خود در این موسسه‌ی انتشاراتی که با سعه‌ی صدر در این عرصه تلاش می‌کنند و نیز اعلام سپاس خود از همکاری‌های مجدانه و صمیمانه‌ی فرهنگ‌سرای ارسباران در برگزاری این آیین، درباره‌ی نگارش و چاپ این پنج نمایش‌نامه گفت: از آن‌جا که دغدغه‌ی نمایش‌نامه‌نویسی برای بزرگ‌سالان از دغدغه‌های همیشه‌گی‌ام بوده، نوشتن نمایش‌نامه‌ برای کودکان و نوجوانان نیز از دیگر دغدغدمندی‌های تئاتری و فرهنگی‌ام است و جزو تجربه‌های لذت‌بخشم به حساب می‌آید. برای نوشتن برخی از این‌ نمایش‌نامه‌های منتشرشده که اکنون از طریق بازار کتاب، در دسترس علاقه‌مندان تئاتر کودک و گروه‌های نمایشی قرار گرفته، به فراخور موضوع و موقعیت‌های نمایشی، از اشعار کودکانه استفاده کردم که زحمت سرودن این اشعار بر عهده‌ی علی‌ محمدرحیمی بوده و به نظرم به جذابیت این چند اثر کمک کرده است.

این استاد دانشگاه در بخش دیگری از سخنان خود اضافه کرد: پیش از انتشار این آثار در چند سال گذشته چند کارگردان تئاتر کودک و نوجوان تقاضای نمایش‌نامه‌ی این گروه سنی را کرده بودند، اما با آماده‌سازی‌ها و بازنویسی‌های مکرر و نهایی برای چاپ و انتشار و اجرا، این کار به تعویق افتاد که حالا این آثار را در اختیارشان قرار می‌دهم؛ امیدوارم شرایطی فراهم شود تا در سال جاری یکی از این پنج نمایش‌نامه‌ی منتشرشده را به روی صحنه ببرم.
شهرام کرمی (نویسنده و کارگردان و مدرس دانشگاه) یکی دیگر از سخنرانان این آیین رونمایی، در بخش نخست سخنان خود با اشاره به تار‌یخچه‌ی نمایش‌نامه‌نویسی کودکان و نوجوانان در ایران و جهان گفت: نخستین نمایش‌ کودک و نوجوان در ایران توسط باغچه‌بان در سال 1298 اجرا شد و این تاریخ آغاز رسمی تئاتر ویژه‌ی بچه‌ها در کشور ما حساب می‌شود. به فاصله کمی از آغاز رسمی تئاتر ویژه‌ی کودک و نوجوان در جهان که با اجرای نمایش «پیتر پن» در سال 1904 میلادی در انگلستان جنبه‌ی عمومی پیدا کرد، این موج در کشور ما هم شکل گرفت. وی هم‌چنین با بیان این‌که تاریخ چاپ نخستین نمایش‌نامه‌ی ویژه‌ی کودک و نوجوان در ایران به سال 1307 برمی‌گردد که نمایش‌نامه‌ی «خانم خزوک» زنده‌یاد باغچه‌بان در شیراز منتشر شد. بعد از این تاریخ روند چاپ نمایش‌نامه‌های خارجی تا زمان جریان فعال تئاتر کودک و نوجوان در دهه‌ی چهل و پنجاه تداوم داشت.
این نویسنده و کارگردان درباره‌ی ویژه‌گی‌های پنج نمایش‌نامه‌ی تازه منتشرشده‌ از آثار بهزاد صدیقی در انتشارات بوی کاغذ گفت: با خواندن این پنج نمایش‌نامه چند نکته به نظرم رسید که در این‌جا مطرح می‌کنم. نخستین نکته درباره‌ی این آثار تنوع موضوعی آن‌هاست که در هر کدام مفاهیم و مضامین گوناگونی به زبان ساده برای بچه‌ها نوشته شده است. دومین ویژگی برخی از این آثار نگاه اقتباسی است و نویسنده از ادبیات کهن ایرانی مثل مرزبان نامه و دو داستان معروف غیرایرانی وام گرفته است. در این‌جا لازم است اشاره کنم برخلاف این‌که بعضی‌ها فکر می‌کنند اقتباس و بازخوانی از آثار ادبی کار چندان خلاقه‌ای نیست، معتقدم اقتباس از آثار شاخص برای نمایش‌نامه‌نویسی به غنای نمایش‌نامه‌ها می‌افزاید و اقتباس در آثار ادبیات نمایشی جهان، سابقه‌ی طولانی داشته و متداول بوده چنان‌که تعداد زیادی از آثار نویسنده‌های بزرگ ‌هم‌چون شکسپیر و برشت اقتباسی بوده و در ادبیات نمایشی ماندگار شده‌اند. در نمایش‌نامه‌‌ی «داستان یک خر» نوشته‌ی بهزاد صدیقی این نویسنده با بهره گرفتن از حکایتی از «مرزبان‌نامه» و شیوه‌ی روایی نمایش ایرانی به خصوص نقالی، اثری اقتباسی و نمایشی نوشته است.

این نمایش‌نامه‌نویس در پایان سخنان خود در خصوص نوع چاپ نمایشنامه به موضوع تصویرگری نمایش‌نامه‌های کودک و نوجوان در جذب مخاطب اشاره کرد. او گفت: به نظرم برای انتشار نمایش‌نامه‌های کودک و نوجوان، تصویرگری می‌تواند مثل کتاب‌های داستان کودک و نوجوان در جذب مخاطب خیلی تأثیرگذار باشد. نمایشنامه در شکل ادبی که برای اجرا نوشته می‌شود، مخاطب ویژه‌ی خود را دارد و به شکل فنی نوشته می‌شود که برای خیلی از عامه‌ی مردم خوانش آن خاص و محدود است. اما در دوره و زمان ما خواندن نمایشنامه علاوه بر اهل فن و ادبیات در بین گروه‌های مختلف رواج پیدا کرده و می‌توان بچه‌ها را به خواندن نمایشنامه تشویق کرد. تصویرسازی مطابق متن نمایشنامه یک روش مناسب برای تخیل و جذب بچه‌ها به خواندن نمایشنامه است که پیشنهاد می‌دهم با وجود تجربه‌های موفق توسط انتشارات بوی کاغذ دنبال شود که برای نمایش‌نامه‌های این دو گروه سنی خیلی می‌تواند مخاطبان بیش‌تری را جذب کند.

لازم به یادآوری است در آیین رونمایی پنج‌کتاب نمایش‌نامه‌ی کودک و نوجوان که با استقبال هنرمندان و علاقه‌مندان برگزار شد، هنرمندان و اندیشمندانی هم‌چون هما جدی‌کار، اختر تاجیک، پریزاد سیف، حامد عزیزی، داریوش رعیت، بهنام صدیقی، ناصر آویژه، علی‌رضا قانونی، شهرام صارمی، ابراهیم حسینی، احمد تیموری، میثم یوسفی، حامد زارعان، علی‌رضا ترمان، دکتر حمید اسکندری، رامین فناییان، سعید الله‌وردی، بهنام جعفری، مهدی اکبری، سعید اسکندری و … حضور داشتند.