عقب نشینی بورس در هفته‌ تغییر رفتار سرمایه گذاران

اخبار بورس پایشگر_بازار سرمایه این هفته را نه با اصلاحی معمول، بلکه با عقب‌نشینی‌ معنادار و فرسایشی پشت سر گذاشت؛ این تغییر بیش از آنکه ناشی از متغیرهای بنیادی شرکت‌ها باشد، ریشه در رفتار سرمایه‌گذاران و تغییر انتظارات داشت.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی پایشگر، شاخص کل بورس تهران در بازه زمانی چهارم تا هشتم بهمن طی چند روز متوالی ریزش‌های سنگین را تجربه کرد و در نهایت با از دست دادن کانال ۴ میلیون واحدی، پیام روشنی به فعالان بازار داد: اعتماد، مهم‌ترین دارایی این روزهای بازار است.

در هفته گذشته، آنچه بیش از همه جلب توجه می‌کرد، شتاب خروج پول حقیقی و همزمان افت چشمگیر ارزش معاملات بود. این ۲ نشانه، به طور معمول زمانی ظاهر می‌شوند که سرمایه‌گذاران نه در حال جابه‌جایی بین صنایع، بلکه در حال ترک موقت بازار هستند.

رفتار بازار در این هفته نشان داد سهامداران خرد، ریسک ماندن در بورس را بالاتر از ریسک خروج می‌دانند؛ حتی اگر مقصد، صندوق‌های درآمد ثابت یا بازار طلا باشد.

در سوی دیگر ماجرا، ریسک‌های سیستماتیک و فضای نااطمینانی نقش پررنگی در تصمیم‌گیری‌ها ایفا کردند. تشدید تنش‌های بین‌المللی و همزمان رکوردشکنی قیمت جهانی طلا، جریان سرمایه را به سمت دارایی‌های امن‌تر هدایت کرد.

رشد صندوق‌های طلا در روزهایی که بورس سرخ‌پوش بود، به‌خوبی نشان داد سرمایه در حال فرار از ریسک نیست، بلکه در جست‌وجوی پناهگاه است.

نکته قابل‌تامل دیگر، ضعف تقاضای موثر در بازار بود. در اغلب روزها، نسبت سفارش‌های فروش به خرید فاصله‌ای معنادار داشت و حتی بازگشایی برخی نمادهای بزرگ نیز نتوانست موتور تقاضا را روشن کند. این رفتار نشان می‌دهد بازار نه با کمبود نقدینگی، بلکه با کمبود انگیزه برای خرید مواجه است؛ انگیزه‌ای که بدون چشم‌انداز روشن سیاستی و اقتصادی، به‌سختی بازمی‌گردد.

شنبه؛ آغاز ریزش سنگین بازار

بازار سرمایه هفته را با شوکی جدی آغاز کرد. شاخص کل بورس تهران در پایان معاملات روز شنبه، چهارم بهمن‌ماه، بیش از ۱۰۵ هزار واحد افت کرد و به سطح چهار میلیون و ۳۴۲ هزار واحد رسید. شاخص هم‌وزن نیز همسو با افت کلی بازار، ۱۷ هزار واحد کاهش یافت و به کانال یک میلیون و ۱۱۴ هزار واحد عقب‌نشینی کرد.

در این روز ارزش کل بازار به محدوده ۱۲.۹ هزار همت سقوط کرد و خروج گسترده پول حقیقی‌ها، به میزان بیش از ۶.۴ همت، فضای معاملات را به‌شدت منفی کرد. بیشترین خروج نقدینگی از گروه‌های شیمیایی، فرآورده‌های نفتی، فلزات اساسی، بانک‌ها و خودرویی‌ها ثبت شد. نمادهای فملی و اروند نیز با بیش از ۶۷۰ میلیارد تومان خروج پول حقیقی، در صدر فروشندگان بازار قرار گرفتند. شاخص فرابورس هم با افت ۶۶۰ واحدی همراه شد و خروج پول حقیقی از این بازار ادامه یافت.

یکشنبه؛ تداوم سقوط و تشدید فشار فروش

یک روز پس از آغاز ریزش‌ها، بازار در پنجم بهمن‌ماه نیز آرام نگرفت. شاخص کل بورس با افت ۱۰۶ هزار واحدی دیگر، برای چهارمین روز متوالی نزولی شد و به تراز چهار میلیون و ۲۳۶ هزار واحد رسید. شاخص هم‌وزن نیز بیش از ۲۲ هزار واحد افت کرد و به سطح یک میلیون و ۸۹ هزار واحد بازگشت.

کاهش شدید ارزش معاملات، که به کمتر از ۱۰ همت رسید، در کنار برتری مطلق سفارش‌های فروش نسبت به خرید، نشان داد سرمایه‌گذاران تمایل چندانی به ورود به بازار ندارند. نزدیک به ۹۳ درصد نمادها در محدوده منفی معامله شدند و خروج پول حقیقی به حدود ۵ همت رسید. در این میان، تنها صندوق‌های درآمد ثابت توانستند بخشی از این نقدینگی را جذب کنند.

دوشنبه؛ ریزش‌های پیاپی و تغییر مسیر سرمایه‌ها

دوشنبه بازار سرمایه وارد فاز نگران‌کننده‌تری شد. شاخص بورس برای سومین روز متوالی افتی بالاتر از ۱۰۰ هزار واحد را تجربه کرد و مجموع ریزش شاخص از ابتدای هفته به بیش از ۳۳۰ هزار واحد رسید. شاخصی که تا همین چند هفته پیش در مسیر فتح قله ۴.۵ میلیون واحدی بود، حالا چند کانال مهم را از دست داده و به محدوده ۴.۱ میلیون واحد عقب‌نشینی کرده بود.

کارشناسان، ریسک‌های سیستماتیک، تنش‌های بین‌المللی و جهش کم‌سابقه قیمت جهانی طلا را از مهم‌ترین دلایل این روند می‌دانستند. رشد بیش از ۹ درصدی بهای انس جهانی طلا، سرمایه‌ها را به سمت بازارهای موازی و صندوق‌های طلا سوق داد و فشار فروش در بازار سهام را تشدید کرد.

سه‌شنبه؛ نزدیک شدن شاخص به مرز ۴ میلیون واحد

در هفتم بهمن، فشار فروش همچنان بر بازار سایه انداخت. شاخص کل بورس با افت بیش از ۱۰۳ هزار واحدی، به سطح چهار میلیون و ۱۱ هزار واحد رسید و عملاً در آستانه از دست دادن کانال ۴ میلیون واحدی قرار گرفت. هرچند در ابتدای معاملات، شاخص برای دقایقی به کانال ۳ میلیون واحدی وارد شد، اما در ادامه با کاهش نسبی فشار فروش دوباره به کانال ۴ میلیون بازگشت.

ارزش صف‌های فروش به بیش از ۱۵ همت رسید و حدود ۸۸ درصد نمادها در محدوده منفی معامله شدند. خروج پول حقیقی از بازار سهام و صندوق‌ها ادامه داشت، در حالی که صندوق‌های طلا بار دیگر میزبان بخشی از نقدینگی سرگردان شدند.

چهارشنبه؛ افت کمتر، اما از دست رفتن کانال ۴ میلیون

آخرین روز معاملاتی هفته با کاهش شدت ریزش‌ها همراه بود، اما نتوانست بازار را به تعادل کامل برساند. شاخص کل بورس در پایان معاملات هشتم بهمن، با افت حدود ۳۱ هزار واحدی، کانال ۴ میلیون واحد را از دست داد و در سطح سه میلیون و ۹۸۱ هزار واحد ایستاد. شاخص هم‌وزن نیز بیش از ۱۳ هزار واحد کاهش یافت.

با وجود تداوم خروج پول حقیقی، کاهش محسوس ارزش صف‌های فروش و افزایش ارزش معاملات، نشانه‌هایی از نزدیک شدن بازار به پایان دوره اصلاح سنگین را نمایان کرد. در این روز، بخشی از نقدینگی به سمت صندوق‌های طلا و ابزارهای کم‌ریسک حرکت کرد و فعالان بازار با نگاهی محتاطانه، در انتظار تغییر روند در هفته‌های آینده باقی ماندند.

هیجان منفی بورس تخلیه شد، بازار به تعادل نزدیک می‌شود

درباره تحولات بازار سرمایه، فردین آقابزرگی تحلیلگر بازار سرمایه، معتقد است آنچه در هفته گذشته بر بورس تهران گذشت، بیش از آنکه نشانه یک ریزش ساختاری باشد، بازتابی از تشدید هیجانات منفی و افت اعتماد در میان سهامداران بود.

بازار سرمایه در هفته‌ای که گذشت یکی از پرتنش‌ترین مقاطع خود در ماه‌های اخیر را تجربه کرد؛ هفته‌ای که با افت‌های متوالی شاخص‌ها، خروج قابل توجه پول حقیقی و تشدید بی‌اعتمادی میان فعالان بازار همراه بود. به‌گفته آقابزرگی، آنچه این هفته را متمایز می‌کند نه فقط شدت ریزش، بلکه فراگیری جو منفی در کلیت بازار است؛ به‌طوری‌که واگرایی میان شاخص کل و شاخص هم‌وزن نشان می‌دهد فشار فروش محدود به نمادهای بزرگ نبوده و اغلب سهام، فارغ از اندازه و بنیاد، درگیر فضای هیجانی شده‌اند.

وی توضیح داد: تداوم افت‌های سنگین در چند روز ابتدایی هفته، بخش قابل توجهی از هیجانات منفی را در قیمت‌ها تخلیه کرده است. کاهش شتاب ریزش در روزهای پایانی و برخی نشانه‌ها در حجم معاملات، می‌تواند بیانگر نزدیک‌شدن بازار به یک تعادل نسبی در کوتاه‌مدت باشد؛ تعادلی که البته به‌معنای بازگشت سریع رونق نیست، اما احتمال تداوم ریزش‌های پرشتاب را نیز کاهش می‌دهد.

این تحلیلگر بازار سرمایه با اشاره به عملکرد بورس از کف خردادماه تاکید می‌کند که بازار سرمایه در ماه‌های گذشته بازدهی قابل توجهی را ثبت کرده و اصلاح اخیر را باید در چارچوب یک روند طبیعی ارزیابی کرد.

از نگاه آقابزرگی، با وجود جذابیت مقطعی بازارهایی مانند طلا، بورس همچنان یک بازار مولد و دارای مزیت‌هایی نظیر نقدشوندگی و نقش مستقیم در تأمین مالی اقتصاد است؛ مزیتی که در سایر بازارها، به‌ویژه در دوره‌های نااطمینانی، کمتر مشاهده می‌شود.

در مجموع، وی بر این باور است که بازار در حال عبور از فاز هیجانی منفی است و اگر شوک جدیدی از بیرون به آن تحمیل نشود، می‌توان انتظار داشت معاملات در هفته آینده با رفتاری متعادل‌تر دنبال شود؛ هرچند بازگشت اعتماد، بیش از هر چیز نیازمند ثبات در متغیرهای کلان و کاهش نااطمینانی‌هاست.